Keo 2 thành phần (AB) — khi nào cần trộn A với B trước khi dùng

Vì sao phải trộn đúng tỷ lệ A/B?

Tỷ lệ trộn sai (dù chỉ lệch nhẹ) làm thay đổi phản ứng hóa học giữa 2 thành phần, khiến keo không đóng rắn đúng cách hoặc mối dán không đạt độ bền như công bố — đây là lý do keo 2 thành phần luôn ghi rõ tỷ lệ trộn theo khối lượng hoặc thể tích trên bao bì/TDS, cần cân đong chính xác thay vì ước lượng bằng mắt. Keo 2 thành phần là một trong các nhóm keo kỹ thuật của site — xem so sánh đầy đủ ở trang keo công nghiệp. Trang này đi sâu chọn GIỮA các dòng 2 thành phần (epoxy hay PU); xem nguyên lý chung 1 thành phần và 2 thành phần khác nhau thế nào (áp dụng mọi vật liệu) ở keo 1 thành phần và 2 thành phần khác nhau thế nào.

Pot life (thời gian làm việc) là gì và vì sao quan trọng?

Sau khi trộn 2 thành phần, phản ứng hóa học bắt đầu ngay lập tức — pot life là khoảng thời gian keo vẫn còn dùng được trước khi đông cứng trong hộp trộn. Trộn một lượng lớn hơn khả năng sử dụng trong pot life sẽ lãng phí phần keo bị đông cứng trước khi kịp thi công hết.

Khi nào nên chọn keo 2 thành phần thay vì keo 1 thành phần?

Mối dán cần bền cơ học hơn keo 1 thành phần (ghép nối, sửa chữa tải nhẹ-trung bình; liên kết chịu lực chính ảnh hưởng an toàn kết cấu thì hỏi kỹ sư kết cấu), cần kháng hóa chất/dung môi, hoặc dán các vật liệu khác chất liệu với nhau (kim loại-nhựa, kim loại-gỗ) mà keo 1 thành phần thông thường không đủ độ bền — đổi lại cần thao tác trộn cẩn thận và không phù hợp việc cần thi công nhanh liên tục.

Trong nhóm 2 thành phần, việc chọn giữa epoxy và PU nên bắt đầu từ câu hỏi mối dán có chuyển động hay không, chứ không từ trị số bền lớn nhất — xem epoxy 2K và PU 2K, việc nào hợp loại nào.

Với ứng dụng epoxy ở quy mô công nghiệp (dán/cấy kim loại, bê tông, dòng chịu nhiệt, trộn bằng máy định lượng), trang đi sâu hơn là keo epoxy công nghiệp.

Ba việc phải làm đúng ngay từ mẻ đầu tiên là gì?

Thứ nhất, đong đúng cách đong: cùng một sản phẩm thường có hai tỉ lệ khác nhau — một theo thể tích, một theo khối lượng — và lẫn lộn hai cặp số này là cách sai tỉ lệ phổ biến nhất, phân tích ở tỉ lệ trộn theo thể tích hay khối lượng.

Thứ hai, khuấy tới lớp sát thành và sát đáy cốc rồi đổi sang cốc thứ hai — phần bám lại ở cốc đầu chính là phần lệch tỉ lệ nhất, xem trộn bằng tay cho đúng. Thứ ba, không gộp ba mốc thời gian làm một: thời gian sống, thời gian kẹp và đóng rắn hoàn toàn trả lời ba câu khác nhau, tách rõ ở ba mốc hay bị gộp làm một.

Khi mẻ keo khô rồi vẫn còn dính, hình dạng vùng dính chỉ đúng nguyên nhân — dính đều khắp là sai tỉ lệ, dính loang lổ là khuấy sót; đối chiếu ở keo 2 thành phần còn dính nhớp sau khi khô. Về chi phí, phần hao do thời gian sống thường lớn hơn chênh lệch đơn giá, xem giá keo 2 thành phần tính theo gì.

Bài toán của bạn hợp epoxy 2K hay PU 2K?

Câu hỏi mở đầu đúng không phải loại nào bền hơn, mà là mối dán sau này có chuyển động hay không. Bốn bài toán dưới đây tách rõ hai hướng, và lý do đằng sau mỗi hướng.

Bảng đối chiếu epoxy 2K, PU 2K và keo một thành phần

Bảng so theo bản chất từng nhóm, không phải theo trị số đo. Các ô trị số để trống có chủ đích — lý do ghi ngay dưới bảng.

Dấu hiệu nào cho thấy mẻ keo đã hỏng trước khi kịp dán?

Mẻ keo nóng lên rõ rệt trong cốc là dấu hiệu phản ứng đang chạy nhanh hơn dự kiến. Trộn mẻ lớn làm nhiệt sinh ra không thoát kịp, và nhiệt lại đẩy phản ứng nhanh hơn nữa, nên thời gian sống thực tế ngắn hơn hẳn con số ghi trên tài liệu.

Keo bắt đầu kéo sợi khi nhấc que lên là mốc thực tế cho biết thời gian sống sắp hết. Sau mốc đó, keo vẫn trải ra được nhưng khả năng ướt lên bề mặt đã giảm, và mối dán đạt thấp hơn nhiều so với cùng mẻ dán sớm.

Vệt màu không đều trong cốc nghĩa là chưa khuấy tới nơi. Phần chưa hòa đều sẽ đóng rắn không hoàn toàn và để lại vùng dính nhớp — cách đọc hình dạng vùng dính để truy đúng nguyên nhân nằm ở keo 2 thành phần còn dính nhớp sau khi khô.

Ba lưu ý thực tế mà chỉ người trộn tay mới biết?

Thứ nhất, nhiệt độ xưởng đổi thời gian sống nhiều hơn người ta tưởng. Cùng một sản phẩm, cùng một tỉ lệ, mẻ trộn giữa trưa hè có thể hết thời gian sống sớm hơn hẳn mẻ trộn buổi sáng — nên đừng lấy kinh nghiệm mùa mát áp thẳng cho mùa nóng.

Thứ hai, hình dạng cốc trộn có ảnh hưởng thật. Cốc rộng và nông cho nhiệt thoát nhanh hơn cốc hẹp và sâu, nên cùng một lượng keo, cốc nông kéo dài được thời gian thao tác.

Thứ ba, đừng bỏ bước đổi cốc. Phần keo bám ở thành và đáy cốc thứ nhất chính là phần lệch tỉ lệ nhiều nhất, và nó đi thẳng vào mối dán nếu vét ra dùng — lý do đầy đủ ở trộn keo 2 thành phần bằng tay cho đúng.

Trộn bao nhiêu cho một mẻ là vừa?

Vừa là lượng dùng hết được trong thời gian sống thực tế của xưởng bạn, không phải thời gian sống ghi trên tài liệu. Cách làm an toàn là trộn thử một mẻ nhỏ, bấm giờ xem thực tế thao tác hết bao lâu, rồi mới quy ra lượng cho mẻ sản xuất.

Trộn dư một mẻ lớn để đỡ phải trộn lại thường là hướng tốn hơn: phần quá thời gian sống phải bỏ, và mẻ lớn còn tự rút ngắn thời gian sống của chính nó do nhiệt sinh ra không thoát kịp.

Đây cũng là lý do phần hao thường lớn hơn chênh lệch đơn giá khi tính chi phí nhóm này — cách tính đầy đủ ở giá keo 2 thành phần tính theo gì.

Keo 2 thành phần nằm ở đâu giữa các nhóm keo còn lại?

Đây là nhóm chọn khi các nhóm một thành phần không đủ: cần độ bền cơ học cao hơn, cần kháng hóa chất, hoặc cần dán hai vật liệu khác hẳn nhau. Đổi lại là thao tác trộn và phần keo bỏ đi.

Khi việc chạy theo nhịp dây chuyền và cần keo đông nhanh, hướng đi là nhóm keo hot melt, trong đó dòng phản ứng ẩm có trang riêng ở keo PUR và dòng nhiệt dẻo ở keo EVA.

Khi việc được định nghĩa theo ứng dụng chứ không theo hóa học nền, nhóm phù hợp là keo chuyên dụng. Xem toàn bộ cách phân nhóm ở trang keo công nghiệp.