Keo PUR là gì — khác EVA ở đâu, dán cạnh hay bọc profile dùng loại nào?

PUR là gì — vì sao cơ chế đóng rắn khác hẳn EVA?

PUR (keo nóng chảy phản ứng polyurethane) khác các loại keo hot melt thông thường ở đúng một điểm gốc: sau khi chảy ra và bôi lên bề mặt, keo không chỉ nguội đi mà còn tiếp tục phản ứng hóa học với hơi ẩm có trong không khí và trong chính vật liệu được dán. Phản ứng này tạo ra các liên kết chéo (cross-link) giữa các phân tử keo — sau khi đã phản ứng xong, keo PUR không mềm/chảy lại theo kiểu nhựa nhiệt dẻo; TDS gốc Confay (phát hành 22/05/2023) chỉ mô tả định tính "chịu nhiệt tốt sau khi đóng rắn hoàn toàn", trị số °C chịu được: đang cập nhật.

Đừng nhầm PUR với keo PU: cùng gốc polyurethane nhưng PUR ở trang này là keo NÓNG CHẢY, bôi nóng bằng máy, dùng cho dán cạnh và bọc profile gỗ; còn keo PU 1 thành phần là dạng TRÁM/dán nguội trong tuýp, đàn hồi sau khi khô, dùng cho trám khe co giãn, dán kính ô tô, keo sàn. Cùng phản ứng với hơi ẩm nhưng khác hẳn về dạng keo, cách thi công và công việc — không thay thế cho nhau.

EVA là nhựa nhiệt dẻo (thermoplastic) — chảy ra để bôi, nguội lại là xong, không có phản ứng hóa học nào tiếp diễn. Đây là lý do EVA có thể chảy lại nếu gặp nhiệt cao về sau, còn PUR đã đóng rắn thì không chảy lại theo kiểu đó. Chính cơ chế cross-link này giải thích được gần như mọi đặc tính khác của PUR: chịu ẩm/nhiệt tốt (TDS gốc mô tả định tính, chưa có trị số để so với EVA — đang cập nhật), nhưng cũng dễ đông cứng trong máy nếu để hở lâu (vì luôn phản ứng với ẩm không khí, kể cả khi máy không chạy). So sánh đầy đủ hai gốc keo tại PUR và EVA khác nhau thế nào.

PUR là một trong 3 nhóm thuộc họ keo nóng chảy dùng cho gỗ (cùng EVA và PO) — xem tổng quan cách chọn nhóm nào cho công đoạn nào, và phân biệt dạng hạt/khối (nạp máy) với dạng thanh (súng bắn keo) tại keo hot melt. Dạng thanh cho súng bắn keo đang bán là hot melt EVA, xem Keo Thỏi Công Nghiệp; cách chọn que theo súng ở keo nến bắn súng. PUR nạp máy cũng khác keo nhiệt dạng bánh 780, 826, 103 nấu trong nồi để bồi hộp cứng — xem keo nhiệt.

Bảng so sánh nhanh — PUR khác EVA ở đâu?

Ba tiêu chí người mua hay hỏi nhất khi phân vân giữa 2 dòng, tách riêng số THẬT (có TDS) khỏi mô tả cơ chế chung.

CF-6290 và CF-6313 có thông số kỹ thuật gì theo TDS gốc?

Dưới đây là số liệu trích nguyên từ TDS gốc của 2 dòng PUR keoviet.vn có TDS, chia theo quy trình sử dụng — CF-6290 cho dán cạnh, CF-6313 cho bọc profile. Cả hai đều là PUR 100% rắn, không chứa dung môi bay hơi. Cách đọc mã Confay CF đầy đủ (dòng nào cho việc nào) ở mã keo PUR Confay CF — đọc mã thế nào.

Chọn CF-6290 hay CF-6313 theo đúng máy đang dùng thế nào?

Câu hỏi đúng không phải 'loại nào tốt hơn' mà là 'máy của xưởng đang chạy kiểu nào' — 2 quy trình khác hẳn nhau về nhịp độ và hình dạng cần định hình, nên loại keo phù hợp cũng khác hẳn theo đúng máy, không theo sở thích hay giá.

Cách dùng keo PUR trên máy dán cạnh và máy bọc profile thế nào?

Trình tự chung cho cả hai máy: nạp keo vào nồi hoặc khay sạch, không lẫn keo khác; đặt nhiệt riêng cho từng bộ phận theo TDS của đúng mã; chờ đủ nhiệt rồi chạy thử vài phôi; kiểm mối dán mẫu trước khi chạy hàng loạt; hết ca thì che kín keo khỏi hơi ẩm. Số dưới đây lấy từ TDS Confay CF-6290 và CF-6313, phát hành 22/05/2023. Còn gắn gỗ với gỗ bằng tay như ghép thanh, dán mộng không phải việc của hai mã PUR này — xem keo gắn gỗ để chọn keo sữa đúng cấp D.

Điều kiện thi công cần đảm bảo gì?

Nhiệt độ môi trường xưởng khuyến nghị khác nhau giữa 2 dòng: CF-6290 là 20-45°C, CF-6313 cao hơn một chút (25-45°C) — ngoài dải này, mối dán có thể không đạt như thiết kế công thức (mức ảnh hưởng lên thời gian mở và tốc độ phản ứng ẩm: TDS không cho số, đang cập nhật). Vì PUR đóng rắn nhờ phản ứng với hơi ẩm, độ ẩm không khí trong xưởng cũng ảnh hưởng trực tiếp tốc độ đóng rắn — xưởng quá khô làm chậm quá trình cross-link hoàn chỉnh, có thể cần thời gian dài hơn để mối dán đạt lực bám tối đa.

Thiết bị phải tương thích PUR — không dùng chung nồi/khay với EVA (keo phản ứng sót lại có thể gây tắc nghẽn khi đổi loại), và máy cần vệ sinh đúng quy trình nhà sản xuất khi chuyển đổi giữa các dòng PUR khác nhau. Với mối dán nằm ngoài vai của PUR nóng chảy (dán kim loại với kim loại, ghép hai vật liệu khác nhau ngoài dây chuyền dán cạnh/bọc profile), xem keo 2 thành phần (AB) — cơ chế trộn hai phần, không cần hơi ẩm; mối dán chịu tải kết cấu thì hỏi kỹ sư, và so sánh trị số độ bền với PUR: chưa có TDS nhóm 2 thành phần — đang cập nhật.

Mỗi model có đặc tính riêng và lưu ý vận hành gì?

Ngoài bảng thông số chung ở trên, mỗi model còn có đặc tính riêng và nền vật liệu tương thích khác nhau — đáng để biết trước khi đặt hàng, tránh chọn nhầm model cho loại vật liệu không phù hợp.

Sự cố thực tế nào khi dùng PUR mà chỉ người vận hành mới biết?

Ngoài lý thuyết cơ chế, 3 vấn đề dưới đây là thứ thợ vận hành thực tế hay gặp nhất — biết trước giúp tránh mất cả lô keo hoặc mất cả buổi xử lý sự cố.

Cần lưu ý gì khi vận hành và bảo quản theo TDS?

Không trộn lẫn với loại keo khác, kể cả PUR model khác, trong cùng nồi/khay — mỗi công thức PUR được tối ưu riêng, trộn lẫn có thể làm hỏng cả 2 dòng. Đậy kín nắp thùng khi không dùng — PUR phản ứng với hơi ẩm không khí, hở nắp lâu làm keo đông cứng dần ngay trong thùng trước khi kịp dùng hết.

Dùng theo nguyên tắc nhập trước – dùng trước, tránh tồn kho quá hạn 6 tháng kể từ ngày sản xuất. Với CF-6313 (bọc profile): khi nghỉ ca đêm, BẮT BUỘC bịt kín đầu dao gạt bằng sáp hoặc mỡ khoáng KHAN (không lẫn nước) — vì bản chất CF-6313 là PUR ẩm-đóng rắn, hở ra tiếp xúc hơi ẩm không khí qua đêm sẽ khiến keo phản ứng và đông cứng ngay trong đầu dao gạt. Chi tiết cách xử lý khi dừng máy dài hạn ở bài vì sao PUR đông cứng trong máy khi dừng ca.

Khi ngừng máy lâu hoặc đổi sang loại keo khác (CF-6313): rửa khay/đường dẫn bằng dung dịch tẩy chuyên dụng, tắt gia nhiệt và để nguội hẳn trước khi rời máy — đổi keo chỉ xả keo mới đè lên keo cũ mà không vệ sinh cơ học (cạo/lau sạch) là nguyên nhân phổ biến gây lẫn tạp giữa 2 công thức keo khác nhau trong cùng hệ thống.