Độ ẩm gỗ ảnh hưởng mối dán gốc nước thế nào?

Gỗ quá ẩm gây ra chuyện gì?

Gỗ đã bão hòa thì đường thoát nước quan trọng nhất của keo gốc nước bị chặn. Nước trong lớp keo chỉ còn cách bay hơi qua mép, mà mép thì rất nhỏ so với diện tích mối ghép — kết quả là mối ghép mềm lâu, và nếu đưa vào gia công sớm thì hở.

Còn một hệ quả muộn hơn: gỗ ẩm sẽ co lại khi khô dần trong môi trường sử dụng, kéo theo ứng suất ngay tại mối ghép. Mối ghép có thể đạt lúc xuất xưởng rồi nứt sau vài tháng — dạng hỏng khó truy nguyên vì nó không xuất hiện ở khâu kiểm tra nào.

Gỗ quá khô lại gây ra chuyện ngược lại?

Đúng vậy. Gỗ rất khô hút nước từ lớp keo gần như tức thì, nên nếu bôi xong mà chưa ép ngay, bề mặt keo đã se lại và mất khả năng chảy vào tiếp xúc. Mối ghép khi đó chỉ dính hờ dù nhìn bề ngoài vẫn có keo.

Dấu hiệu nhận biết: keo se mặt nhanh bất thường, và khi ép gần như không có keo ứa ra ở mép — khác hẳn ca can keo hỏng do lưu kho, đối chiếu ở keo gốc nước bị vón cục. Cách xử lý là rút ngắn khoảng cách giữa bôi và ép, chi tiết thao tác ở cách ép và chờ khô khi dán gỗ.

Vì sao không nhìn ra bằng mắt?

Vì độ ẩm nằm bên trong thớ gỗ chứ không hiện ra bề mặt, và hai tấm gỗ trông giống hệt nhau có thể lệch nhau đáng kể. Xưởng nào đo được độ ẩm gỗ thì phần lớn các ca này biến mất; xưởng không đo thì chúng xuất hiện rải rác và bị quy nhầm cho keo. Cấp chịu nước cần chọn theo môi trường lắp đặt lại là một câu hỏi riêng, xem D2, D3, D4 là gì.

Đây là lý do khi truy nguyên một sự cố mối ghép, độ ẩm gỗ nên được kiểm tra trước khi nghi ngờ chất lượng keo — cùng thứ tự chẩn đoán đã dùng ở keo gốc nước bị vón cục, nơi biến số thật cũng nằm ngoài bản thân sản phẩm.

Bảng: hai hướng lệch và biểu hiện