Mối dán đã khô — gỡ ra làm lại được không, quyết theo gì?

Vì sao câu này phải hỏi về keo trước, không hỏi về sản phẩm?

Khi một lô hàng dán hỏng, câu hay được hỏi đầu tiên là “tấm này cứu được không”. Nhưng tấm không quyết định gì cả — thứ quyết định là lớp keo giữa hai mặt, và cụ thể hơn là cách lớp keo đó đã đóng rắn. Hai mối dán trông giống hệt nhau, một cái gỡ ra làm lại được và một cái thì không, chỉ vì hai nhóm keo khác nhau.

Cách phân nhóm theo cơ chế đóng rắn dùng chung cho cả site ở bản đồ toàn bộ sản phẩm. Ở đây chỉ cần một lằn ranh: keo đóng rắn bằng thay đổi vật lý (nguội đi, bay hơi dung môi hoặc nước) thì quá trình đó còn đường đi ngược; keo đóng rắn bằng phản ứng hóa học thì không, vì các mạch đã nối chéo vào nhau và sản phẩm sau phản ứng không còn là thứ ban đầu.

Đây cũng là lý do hai bài đã có trên site trả lời câu này theo hai hướng khác nhau mà không mâu thuẫn: mối ghép đá đã lộ chỉ thì cứu được không nói về mối ghép bằng keo hai thành phần, còn trần xe xệ thì dán lại hay thay tấm nói về keo gốc dung môi. Bài này là phần chung nằm dưới cả hai.

Nhóm keo nào còn đường gỡ, nhóm nào thì không?

Bảng dưới đọc theo cơ chế, không theo tên thương mại. Khi chưa chắc lô keo đang dùng thuộc nhóm nào, dấu hiệu ở cột cuối nhận ra được ngay tại chỗ mà không cần tài liệu.

Nền có chịu nổi thao tác gỡ không — đọc bằng dấu hiệu nào?

Keo còn đường gỡ mới là điều kiện thứ nhất. Điều kiện thứ hai là nền: gỡ được lớp keo ra mà mặt vật liệu rách theo thì vẫn phải bỏ. Cách đọc mặt hỏng ở đây dùng chung với phép thử phá mẫu tại xưởng, xem kiểm tra mối dán đạt chưa — chỉ khác mục đích: ở đó là để nghiệm thu, ở đây là để quyết còn cứu được hay không.

Gỡ được về mặt keo mà vẫn nên bỏ — ba trường hợp

Thứ nhất, khi công gỡ và làm lại vượt giá trị sản phẩm. Phép tính này giống phép tính chi phí thật ở keo rẻ và keo tốt — chi phí thật gồm hao hụt và lỗi: tính cả công tháo, công làm sạch nền, keo dùng lại và rủi ro hỏng lần hai, chứ không chỉ tính tiền keo.

Thứ hai, khi chưa truy ra nguyên nhân hỏng. Làm lại bằng đúng quy trình cũ trên đúng lô keo cũ thì khả năng cao hỏng lại theo cùng một kiểu. Phải qua bước tìm nhóm nguyên nhân trước, xem vì sao keo bị bong — tổng hợp nguyên nhân, và nếu nghi lô keo thì so với mẫu đối chứng của lô, xem lưu mẫu đối chứng từng lô keo.

Thứ ba, khi sản phẩm thuộc hạng mục an toàn hoặc chịu lực. Một mối dán đã hỏng một lần rồi làm lại tại xưởng thì không còn cơ sở nào để nói nó đạt như hàng làm mới — trừ khi có phép thử chứng minh. Ở nhóm việc đó, quyết định đúng là bỏ chứ không phải cứu.

Làm lại trên nền còn dính keo cũ cần gì?

Keo cũ còn sót trên nền là một lớp lạ, và lớp lạ nào cũng làm mối dán mới yếu đi — cùng cơ chế với chất tách khuôn và dầu đã nêu ở xử lý bề mặt trước khi dán keo. Bỏ qua bước này là lý do phổ biến nhất khiến lần làm lại hỏng nhanh hơn lần đầu.

Hai điều cần thống nhất trước khi làm lại: nền sau khi làm sạch phải khô hoàn toàn, và keo dùng lại nên là keo đã biết bám được trên đúng nền đó chứ không phải keo mạnh hơn. Đổi sang keo mạnh hơn mà chưa gỡ hết lớp cũ chỉ dời chỗ hỏng chứ không chữa. Phần keo cũ gỡ ra và giẻ lau dính keo xử lý theo thải bỏ keo dư và thùng rỗng trong xưởng.

Quyết ở tầng LÔ khác quyết ở tầng một sản phẩm thế nào?

Với một sản phẩm, câu hỏi là cứu hay bỏ. Với cả lô, câu hỏi khác hẳn: bao nhiêu phần trăm của lô bị ảnh hưởng, và ranh giới giữa phần đạt với phần hỏng có đọc được không. Nếu không tách được hai phần bằng dấu hiệu nhìn thấy, thì mọi sản phẩm trong lô đều là hàng nghi ngờ — kể cả những cái đang trông bình thường.

Việc đầu tiên khi nghi cả lô là dừng giao tiếp phần chưa xuất, tách riêng và đánh dấu, rồi mới thử trên vài đơn vị. Thử trên hàng đã xếp sẵn để giao là cách nhanh nhất để mất cả hai: vừa không kết luận được, vừa hỏng thêm sản phẩm đạt.

Bài này không làm được điều gì?

Bài không nêu nhiệt độ làm mềm của bất kỳ nhóm keo nào, và không nêu dung môi nào hòa được keo nào. Hai thứ đó khác nhau theo từng công thức, phải đọc trên tài liệu kỹ thuật của chính sản phẩm đang dùng; một con số chung cho cả nhóm sẽ sai với phần lớn các dòng trong nhóm đó.

Bài cũng không bàn về thiết bị dùng để gỡ, và không nói việc gỡ nên làm bằng cách nào về mặt thao tác — đó là câu phụ thuộc vật liệu, kích thước chi tiết và điều kiện xưởng. Thứ bài này trả lời chỉ là câu đứng trước: quyết định gỡ hay bỏ dựa trên cái gì.