Keo epoxy là gì — cấu tạo 2 thành phần A và B

Vì sao phải tách 2 thành phần thay vì trộn sẵn từ nhà sản xuất?

Phản ứng hóa học giữa nhựa nền và chất đóng rắn bắt đầu ngay khi A gặp B. Nếu trộn sẵn từ nhà máy, sản phẩm sẽ tự đóng rắn ngay trong bao bì trước khi tới tay người dùng — đây là lý do keo epoxy 2 thành phần luôn để A và B tách riêng (2 lọ, 2 tuýp, hoặc 2 phần dẻo với dòng putty nhồi tay), người dùng tự trộn ngay trước khi thi công. Xem toàn bộ nhóm epoxy/AB 2 thành phần ở trang keo 2 thành phần.

Chính vì đóng gói hai phần như vậy mà epoxy hay được gọi là keo AB. Nhưng tên đó nói về cách đóng gói, không nói về gốc hóa học: PU hai thành phần và acrylic hai thành phần cũng được bán dưới cùng cái tên, và ba nhóm này khô ra ba kiểu khác nhau. Phần phân biệt ba nhóm cùng tên ở keo AB là keo gì — bài này chỉ nói về nhóm epoxy. Ngoài tên gọi theo cách đóng gói, thị trường còn nhiều mã số và tên thương hiệu khác nhau cho cùng nhóm epoxy (511, 611, E44...) — cách đọc các nhóm tên này ở các tên gọi, mã sản phẩm keo epoxy/AB thường gặp — tra cứu nhanh.

Thành phần A (nhựa nền) và B (chất đóng rắn) khác nhau thế nào?

Epoxy khác gì các nhóm keo 1 thành phần khác trên site?

Khác biệt lớn nhất là epoxy cần bước trộn trước khi dùng, các nhóm keo 1 thành phần (keo gốc nước — khô bằng bay hơi nước; keo hot melt — EVA đông lại khi nguội, còn PUR nguội rồi tiếp tục phản ứng với hơi ẩm; nhóm keo chuyên dụng — gom theo việc nên cơ chế khô tùy từng dòng) không cần trộn 2 phần. Xem toàn bộ 4 nhóm keo công nghiệp và cách chọn ở trang danh mục keo. Tham khảo sản phẩm cụ thể ở Keo Epoxy AB 2 thành phần. Với việc cố định linh kiện hoặc vỏ máy điện tử cụ thể, phạm vi dùng được và giới hạn cần biết trước (không dẫn điện nhưng cũng không dẫn nhiệt) nằm ở keo dán linh kiện điện tử cơ bản cần lưu ý gì.

Nhựa nền epoxy có công thức hóa học chung nào không?

"Nhựa epoxy" không phải tên một chất duy nhất mà là tên một nhóm polymer cùng chứa nhóm chức epoxit (còn gọi là oxiran) — một vòng ba cạnh gồm hai nguyên tử carbon và một nguyên tử oxy. Loại phổ biến nhất trong ứng dụng dân dụng và công nghiệp được tổng hợp từ phản ứng giữa bisphenol-A và epichlorohydrin — đây là kiến thức hóa học polymer phổ thông, không phải thông số riêng của một sản phẩm cụ thể nào trên site. Nguồn kỹ thuật (tài liệu hãng/TDS) dẫn chiếu cho phần cấu tạo và cơ chế đóng rắn trong bài: đang cập nhật.

Vì là một nhóm chất chứ không phải một công thức cố định, mỗi nhà sản xuất có thể điều chỉnh độ dài mạch phân tử và phụ gia đi kèm để tạo ra các dòng epoxy khác nhau (dán, đổ khuôn, phủ sàn...) — xem bảng đối chứng ở keo epoxy chọn đúng dòng theo mục đích sử dụng. Còn chọn dòng theo vật liệu nền trong xưởng và công trình (kim loại, bê tông, chỗ chịu nhiệt) thì xem trang keo epoxy công nghiệp. Dòng nào cũng vậy, lúc A và B còn lỏng là lúc phải phòng khi tiếp xúc — bài riêng trả lời câu nhựa epoxy có độc không.

Phản ứng đóng rắn xảy ra thế nào ở cấp độ hóa học?

Nhóm epoxit chỉ gồm ba nguyên tử khép vòng nên chịu sức căng vòng lớn, khiến nó dễ bị mở vòng khi gặp tác nhân thích hợp. Chất đóng rắn ở thành phần B (thường chứa nhóm amin) tấn công vào vòng epoxit này, làm vòng mở ra và tạo liên kết cộng hóa trị mới — đây là phản ứng cộng mở vòng (ring-opening addition), kiến thức cơ bản trong hóa hữu cơ.

Phản ứng lặp lại liên tục giữa hàng loạt phân tử A và B tạo thành một mạng lưới liên kết ngang (cross-linked network) ba chiều bao trùm toàn khối — chính mạng lưới này biến hỗn hợp từ dạng lỏng thành khối rắn không chảy lỏng trở lại khi gặp nhiệt, gọi là nhựa nhiệt rắn (thermoset). Đây cũng là lý do phản ứng đã xảy ra thì không đảo ngược được, như đã nói ở FAQ bên dưới. Xem quy trình trộn đúng cách để phản ứng này diễn ra đều ở trộn keo 2 thành phần bằng tay cho đúng. Dòng đổ khuôn trang trí còn thêm bước khử bọt và đánh bóng, xem cách đổ keo epoxy.