Keo nào chịu dầu, chịu hóa chất — chọn theo môi trường tiếp xúc thế nào?

Cần chốt bốn thông tin nào trước khi hỏi keo chịu hóa chất?

Một là chất tiếp xúc, gọi đúng tên chứ không gọi chung. Dầu máy, dầu thủy lực, xăng, dung môi pha sơn và dung dịch tẩy rửa là năm nhóm khác nhau, và một dòng keo chịu tốt nhóm này vẫn có thể hỏng ở nhóm kia.

Hai là nồng độ và ba là thời gian tiếp xúc. Bị bắn vào rồi lau ngay khác hẳn ngâm liên tục cả ca, và khác nữa với ngâm vĩnh viễn. Bốn là nhiệt độ lúc tiếp xúc.

Thiếu bốn thông tin này thì câu trả lời chỉ có thể chung chung. Có đủ bốn thì tra được bảng kháng hóa chất trong tài liệu của từng dòng — đây là bảng ghi rõ chịu được, chịu hạn chế hay không chịu cho từng chất, và nó khác nhau giữa các dòng trong cùng một nhóm keo.

Các nhóm keo chịu dầu, hóa chất khác nhau ở đâu?

Epoxy hai thành phần là nhóm thường được cân nhắc cho môi trường công nghiệp có dầu mỡ và dung dịch; mức độ cụ thể phải theo bảng kháng hóa chất của từng dòng. Xem trang keo dán epoxy và trường hợp tiếp xúc nước liên tục ở epoxy vá bể nước, bể chứa được không.

Các nhóm đàn hồi như PU và MS Polymer thiên về giữ được chuyển vị của khe; khả năng chịu dung môi của từng dòng phải đối chiếu tài liệu. Nơi có dầu mỡ chỉ nên cân nhắc khi tiếp xúc là thỉnh thoảng, xem trang các dòng keo PU và trang keo MS Polymer.

Silicone thường được chọn vì thời tiết và nhiệt, không phải để ngâm dung môi. Cyanoacrylate dùng cho mối dán mỏng, chi tiết nhỏ và thường không được chọn cho môi trường hóa chất kéo dài, xem trang keo cyanoacrylate. Keo gốc nước (như keo sữa PVAc) là tên nhóm theo cơ chế khô, gồm nhiều nhựa nền khác nhau — từng dòng chưa có TDS để nêu mức kháng hóa chất; ngoài ra nhóm này cần ít nhất một mặt thấm được nước, nên ít gặp ở mối dán kim loại, nhựa kín trong máy móc.

Tiếp xúc thỉnh thoảng khác ngâm liên tục thế nào?

Đây là chỗ phân loại sai nhiều nhất. Một mối dán trên máy có dầu bắn vào rồi được lau sau mỗi ca đang ở chế độ tiếp xúc ngắt quãng; cùng mối dán đó đặt trong khay chứa dầu là chế độ ngâm. Hai chế độ này cho hai câu trả lời khác nhau ngay cả với cùng một dòng keo.

Cách phân loại được: hỏi chất có đọng lại trên mối dán khi máy dừng không. Nếu có, coi như ngâm. Nếu không, coi như tiếp xúc ngắt quãng và làm sạch được. Với chế độ ngâm, luôn phải đối chiếu tài liệu và nên chạy mẫu ngâm thử trước, không quyết theo nhóm keo.

Thử tại xưởng thế nào khi tài liệu không có đúng chất của bạn?

Bảng kháng hóa chất của hãng không thể liệt kê mọi chất, nhất là các dung dịch pha chế riêng của từng ngành. Khi không tra được, cách làm được là ngâm mẫu: dán vài mẫu đúng vật liệu thật, để đóng rắn hoàn toàn, rồi ngâm trong chính chất và nhiệt độ thật, kiểm định kỳ bằng cách phá mẫu như ở kiểm tra mối dán đạt chưa.

Điều cần nói rõ: kết quả ngâm mẫu tại xưởng là căn cứ để quyết định nội bộ, không thay được thử nghiệm theo phương pháp tiêu chuẩn cho hồ sơ nghiệm thu. Các tiêu chuẩn đo độ bền mối dán như ISO 4587 hay ASTM D905 (D905 dành cho mối dán gỗ) là tài liệu trả phí; muốn có phương pháp và trị số cần tra văn bản gốc.