Keo gốc dung môi có những hệ nào — CR, SBS, PU khác nhau ra sao?

Vì sao hai lon cùng ghi 'keo dán đa năng' lại cho kết quả khác hẳn nhau?

Vì chữ trên nhãn nói về dung môi, còn thứ quyết định mối dán lại là phần ở lại sau khi dung môi bay đi. Dung môi chỉ làm nhiệm vụ đưa chất kết dính lên bề mặt rồi biến mất; tất cả những gì mối dán làm được sau đó đều là việc của phần còn lại.

Trong họ keo gốc dung môi, phần còn lại đó thường thuộc một trong ba nhánh: cao su chloroprene (hay gọi CR, neoprene), cao su nhiệt dẻo SBS, và polyurethane pha dung môi. Ba nhánh này khác nhau đủ nhiều để một việc hợp nhánh này lại hỏng với nhánh kia, dù cả hai lon đều ghi là keo dán đa năng và đều có mùi giống nhau.

Cơ chế chung của cả ba nhánh — khô bằng bay hơi, hệ quả và giới hạn — nằm ở trang keo gốc dung môi. Bài này chỉ tách riêng phần khác nhau giữa ba nhánh.

Ba nhánh khác nhau ở chỗ nào khi đặt cạnh nhau?

Bảng dưới so theo tính chất rút ra từ loại chất kết dính, không phải theo trị số đo của một mã hàng. Nó dùng để khoanh vùng nhánh trước khi hỏi mã.

Làm sao biết lon keo trong tay thuộc nhánh nào?

Cách chắc chắn nhất là đọc dòng thành phần trên nhãn hoặc hỏi thẳng nhà cung cấp theo tên nhánh, vì tên thương mại gần như không bao giờ tiết lộ điều này. Ba từ đáng tìm trên nhãn là chloroprene hoặc neoprene, styrene-butadiene hoặc SBS, và polyurethane hoặc PU.

Nếu nhãn không ghi gì, còn hai dấu hiệu gián tiếp dùng tạm được. Thứ nhất là danh sách vật liệu đích in trên vỏ: lon nào liệt kê da, simili, cao su, formica thường thuộc nhánh CR; lon nào nhấn mạnh mút xốp, nỉ, giấy và bán theo can lớn giá rẻ thường là SBS. Thứ hai là màu và độ nhớt: nhánh CR hay có màu vàng nâu và đặc hơn, nhánh SBS thường trong hoặc hơi đục và loãng hơn. Hai dấu hiệu này chỉ là gợi ý, không thay được dòng thành phần.

Ba dòng cần tìm trên nhãn của keo chuyên dụng nói chung — vật liệu đích, điều kiện thi công, hạn dùng — liệt kê ở đọc nhãn keo chuyên dụng cần tìm ba dòng nào.

Chọn sai nhánh thì hỏng theo kiểu nào?

Dùng SBS cho vị trí bị hâm nóng — ốp trong khoang xe, mặt bàn cạnh cửa sổ hướng tây, chi tiết gần bóng đèn công suất lớn: mối dán không bung ngay mà trượt dần, lớp ốp xệ xuống và mép phồng lên sau vài tuần nắng. Đây là dạng hỏng muộn nên rất hay bị đổ cho tay nghề thợ.

Dùng CR cho chi tiết bị uốn gập liên tục: màng keo dai nhưng không dẻo bằng PU, nên vết nứt xuất hiện ngay tại nếp gấp trước khi phần còn lại của mối dán suy yếu. Nhìn vào sẽ thấy đường nứt chạy đúng theo đường gập, không phải bong mảng.

Dùng bất kỳ nhánh nào cho nhựa PP hoặc PE: keo co lại thành giọt ngay lúc quét thay vì trải ra thành màng. Đây không phải lỗi nhánh mà là lỗi vật liệu nền, cơ chế ở vì sao nhựa PP và PE khó dán.

Dấu hiệu chung của việc dùng keo ngoài phạm vi nó được pha cho, cùng cách đối chiếu, nằm ở dùng keo chuyên dụng ngoài việc thiết kế.

Hỏi mua thế nào để không nhận nhầm nhánh?

Câu hỏi hiệu quả nhất không phải "loại nào tốt nhất" mà là ba thông tin đưa ra trước: hai mặt vật liệu cụ thể, mối dán sau này phải chịu nhiệt tới đâu, và nó có bị uốn hay rung không. Ba câu đó khoanh nhánh gần như ngay lập tức, trong khi câu hỏi về độ tốt thì nhánh nào cũng trả lời được là có.

Nếu mối dán của bạn phải sống gần nguồn nhiệt lâu dài thì ba nhánh trong bài này đều không phải câu trả lời — bài toán đó thuộc nhóm khác, xem mối dán chịu nhiệt đến đâu trước khi chọn. Danh sách vật liệu hợp và không hợp với cả họ gốc dung môi nằm ở keo gốc dung môi dán được vật liệu nào.