Keo gốc dung môi dán được vật liệu nào — và làm hỏng vật liệu nào?

Vật liệu nào hợp — và vì sao chúng hợp?

Nhóm hợp nhất là các vật liệu vừa xốp vừa không bị dung môi tấn công: gỗ, ván MDF, nỉ, da thật, simili, giấy bồi, mút xốp PU. Hai tính chất đi cùng nhau ở đây — mặt xốp cho dung môi đường thoát ra, và nền không tan nên không bị ăn trong lúc chờ.

Nhóm hợp tiếp theo là cao su, formica và kim loại tấm, với điều kiện mặt còn lại của mối dán phải thấm được. Dán formica lên ván gỗ là cặp kinh điển vì gỗ lo phần thoát dung môi. Ngược lại, dán hai tấm kim loại đặc úp vào nhau khi keo còn ướt thì dung môi kẹt lại, và mối dán đó không đạt lực như thiết kế; với keo tiếp xúc, hai mặt kín chỉ ép được khi cả hai lớp keo đã chờ bay hơi đủ, xem keo lỏng chờ bay hơi bao lâu trước khi ép. Riêng cao su và gioăng kín có thêm một ràng buộc không nằm ở độ bám, phân tích ở dán cao su và gioăng kín chọn keo thế nào.

Cách chuẩn bị từng loại nền trước khi quét — mài, lau, khử dầu — nằm ở chuẩn bị bề mặt trước khi dán simili lên gỗ, mica hay kim loại.

Nếu vật liệu của bạn là nỉ hoặc simili, trang keo dán nỉ, simili tổng hợp cả nhóm keo cho các vật liệu này.

Vật liệu nào bị chính dung môi làm hỏng?

Xốp EPS, tức loại xốp trắng có hạt nhìn thấy được, là ca điển hình. Nhựa nền của nó là polystyrene, mà polystyrene tan trong nhiều dung môi hữu cơ dùng trong keo. Quét lên là nền co lại, lõm xuống rồi thủng, và chuyện đó xảy ra ngay lúc quét chứ không phải sau khi khô. Khó có mã keo nào trong cùng hệ tránh được việc này.

Mica trong (PMMA) và polycarbonate là ca tinh vi hơn vì hỏng không thấy ngay. Dung môi không làm tấm tan ra mà làm nó rạn thành mạng vết nứt nhỏ li ti, thường lộ muộn và nặng thêm nếu tấm đang bị uốn. Với nền trong suốt, một vết rạn là hỏng cả tấm.

Màng nhựa mỏng, decal và một số lớp sơn phủ cũng nằm trong nhóm rủi ro: dung môi làm mềm lớp phủ, gây nhăn hoặc làm bong chính lớp sơn mà bạn định dán lên.

Trước khi quét cả tấm, thử một chấm nhỏ ở góc khuất và chờ đủ lâu để dung môi bay hết — nên theo dõi thêm một thời gian chứ không kết luận quá sớm, vì vết rạn trên nhựa trong hay xuất hiện muộn. Khả năng ăn nhựa mạnh hay yếu phụ thuộc vào nhóm dung môi trong lon, đối chiếu ở dung môi trong keo là gì.

Vật liệu nào keo không bám, dù không bị hỏng?

Nhựa PP và PE là nhóm quen thuộc: can nhựa, thùng nhựa, thớt nhựa, màng bọc, một số loại ống. Đặc điểm nhận ra ngay lúc quét là keo co lại thành giọt tròn thay vì trải ra thành màng, giống như nước đọng trên lá sen. Nguyên nhân là năng lượng bề mặt của hai loại nhựa này thấp, giải thích ở vì sao nhựa PP và PE khó dán.

Silicone và các bề mặt đã dính dầu, sáp hoặc chất chống dính cũng cho kết quả tương tự — mối dán trông có vẻ được lúc mới ép nhưng bóc ra sạch trơn, không để lại dấu keo trên một bên.

Điểm chung của cả nhóm này: đổi sang mã keo khác trong cùng hệ thường không thay đổi gì, vì vấn đề nằm ở bề mặt chứ không ở keo. Hướng đúng là xử lý bề mặt hoặc đổi sang hệ keo khác — ba nhánh trong họ này mạnh yếu ra sao thì xem keo gốc dung môi có những hệ nào.

Cơ chế chung của hệ keo này, kể cả vì sao cần một mặt thấm, nằm ở trang tổng quan keo gốc dung môi. Xem thêm bảng chọn keo theo cặp vật liệu dán. Xem thêm: keo lỏng dán nội thất ô tô.

Tra nhanh: vật liệu nào hợp, vật liệu nào không?