Vì sao mối trám khô chậm hơn dự kiến — độ ẩm, độ dày và nhiệt độ

Vì sao keo đóng rắn từ ngoài vào trong chứ không khô đều cả khối?

Silicone, MS Polymer và PU một thành phần lấy hơi ẩm từ không khí để phản ứng, nên lớp keo đóng rắn bắt đầu từ mặt tiếp xúc không khí rồi tiến dần vào trong. Đây là điểm khác căn bản với keo gốc nước, vốn khô bằng cách mất nước qua nền thấm, xem vì sao keo gốc nước cần ít nhất một mặt thấm được nước.

Hệ quả trực tiếp: mặt ngoài se lại sớm không có nghĩa mối trám đã đóng rắn xong. Lớp đã đóng rắn ở ngoài còn làm chậm đường vào của hơi ẩm, nên phần lõi bên trong luôn là phần cuối cùng và chậm nhất. Đây cũng là cơ chế khiến ống keo tự cứng dần ở đầu vòi sau khi mở, xem bảo quản keo trám đóng rắn bằng hơi ẩm. Với khe ẩm hoặc khí hậu nồm, cùng cơ chế phản ứng với hơi ẩm này còn có thể sinh bọt khí bên trong đường keo trước khi đóng rắn xong — cách đọc dấu hiệu bọt trên mặt cắt để phân biệt lỗi ẩm nền và lỗi bơm ở mối trám PU nổi bọt, phồng lên sau khi bơm — truy nguyên thế nào.

Ba yếu tố nào làm mối trám khô chậm, và bạn quyết định được yếu tố nào?

Độ ẩm không khí là nguồn nguyên liệu của phản ứng. Không khí càng khô thì phản ứng càng chậm, nên cùng một dòng keo có thể đóng rắn khác hẳn giữa ngày hanh và ngày nồm. Bạn không đổi được thời tiết, nhưng biết trước thì lên kế hoạch được.

Nhiệt độ đẩy nhanh phản ứng theo cách chung của các phản ứng hóa học, và cũng ảnh hưởng độ nhớt lúc thi công, xem nhiệt độ môi trường ảnh hưởng gì đến keo. Đây cũng là yếu tố bạn ít can thiệp được ở công trường.

Độ dày lớp keo là yếu tố duy nhất nằm trong tay bạn, và về mặt định tính đây thường là yếu tố tác động rõ nhất trong ba yếu tố. Mối trám dày gấp đôi không lâu gấp đôi mà lâu hơn nhiều lần, vì hơi ẩm phải đi qua chính lớp đã đóng rắn để tới lõi. Đây là lý do đổ dồn một lớp dày để đỡ phải trám hai lần thường phản tác dụng.

Hai mốc nào hay bị gộp làm một khi nói keo khô?

Mốc thứ nhất là lúc mặt ngoài se lại và không còn dính tay. Từ mốc này trở đi mối trám chịu được bụi bám và chạm nhẹ, nhưng chưa chịu được chuyển vị của khe hay áp lực nước.

Mốc thứ hai là lúc đóng rắn hoàn toàn cả chiều dày. Chỉ từ mốc này mối trám mới làm đúng việc của nó. Nhầm mốc một thành mốc hai là nguyên nhân phổ biến khiến mối trám mới làm đã nứt hoặc rò — cùng lớp nhầm lẫn giữa ba mốc thời gian ở nhóm hai thành phần, xem thời gian sống, thời gian kẹp và đóng rắn hoàn toàn.

Công trình gấp thì xử lý mối trám thế nào?

Việc nên làm là giới hạn chiều sâu mối trám bằng thanh chèn xốp (backer rod) theo tài liệu của dòng keo đang dùng, rồi bơm kín một lượt liền thay vì trám cho đầy. Không đắp chồng nhiều lớp, vì keo trám mới bám kém lên lớp keo trám đã đóng rắn. Việc không nên làm là hơ nóng hay thổi khô cưỡng bức mối trám, vì nhiệt cục bộ làm lớp ngoài đóng rắn sớm hơn nữa và khóa chặt đường vào của hơi ẩm.

Nếu tiến độ không cho phép chờ, đó là dấu hiệu nên xét lại nhóm keo chứ không phải ép nhóm keo hiện tại chạy nhanh hơn. Với mối dán cần định vị tức thì, nhóm dính tức thì là hướng khác, xem trang keo cyanoacrylate công nghiệp; còn với khe co giãn thì vẫn phải là nhóm đàn hồi, xem trang keo silicone công nghiệp và trám khe co giãn — silicone, MS Polymer hay PU.