Dán nhãn chai, lon đồ uống — chọn keo nóng chảy hay keo nguội?

Keo nóng chảy và keo nguội khác nhau ở cơ chế nào?

Keo nóng chảy đóng rắn bằng làm nguội — cùng cơ chế của các keo hot melt: chảy lỏng khi nung nóng, cứng lại nhanh khi tiếp xúc bề mặt lạnh hơn. Riêng PUR tuy cũng bôi nóng nhưng là hệ phản ứng, đóng rắn cuối bằng hơi ẩm (theo TDS mã CF-6313, phát hành 22/05/2023), không chỉ đóng rắn nhờ làm nguội. Việc đóng rắn bằng làm nguội là lý do keo nóng chảy được chọn cho nhãn cuốn quanh (wrap-around) trên dây chuyền tốc độ cao — máy không có thời gian chờ khô. Keo nóng chảy chạy máy dán nhãn không phải keo nến bắn súng: cùng họ nấu chảy khi dùng, nhưng keo nến là dạng thanh cho việc thủ công, số lượng nhỏ, không phải cho dây chuyền tốc độ cao.

Keo nguội (cold glue) là tên gọi theo cách dùng — bôi ở nhiệt độ phòng, không cần nung chảy. Dạng keo nguội dán nhãn thường được nhắc là gốc nước, đóng rắn nhờ nước thoát đi nên phải chờ lâu hơn keo nóng chảy; thời gian cụ thể xem TDS của đúng mã. "Gốc nước" là tên cơ chế, không phải tên nhựa nền: nhựa nền của keo nguội dán nhãn chai là gì thì đọc trên tài liệu của đúng mã, không mặc định là cùng nhựa nền với keo sữa PVAc. Với vỏ chai thủy tinh tái sử dụng, điều ngành đồ uống quan tâm là nhãn cũ có bóc sạch được khi rửa hay không; mức bóc sạch của từng mã keo phải thử trên đúng quy trình rửa, vì site chưa có TDS để dẫn số liệu.

Với keo nguội gốc nước đóng rắn nhờ nước thoát đi, ít nhất một mặt tiếp xúc cần thấm được nước — cùng nguyên lý ở vì sao keo gốc nước cần ít nhất một mặt thấm nước. Giấy nhãn thấm nước tốt, nhưng bề mặt chai thủy tinh hay lon kim loại thì không — nước phải thoát ra qua chính tờ giấy, nên thời gian ép giữ thường lâu hơn so với keo nóng chảy.

Vì sao nhãn giấy trên chai lạnh dễ bong hơn chai để nhiệt độ phòng?

Chai, lon sau khi để tủ mát, ngâm đá hoặc qua kho lạnh đều đọng hơi nước ngưng tụ trên bề mặt — không khí ấm gặp bề mặt lạnh hơn thì hơi nước trong không khí ngưng thành giọt, đúng hiện tượng vật lý chứ không phải lỗi bao bì. Với keo nguội gốc nước, lớp nước ngưng tụ này có thể ngấm ngược vào mép nhãn nếu mép dán chưa được ép kín hoàn toàn, làm mối dán mềm trở lại đúng cơ chế đã nêu ở độ ẩm ảnh hưởng mối dán gốc nước — chỉ khác vật liệu nền là giấy/chai thay vì gỗ. Cách kiểm từng bước trước khi đổi keo dán nhãn nằm ở vì sao nhãn bong trên chai lạnh — hơi nước ngưng tụ.

Keo nóng chảy ít phụ thuộc nước bên ngoài hơn vì cơ chế đóng rắn là làm nguội, nhưng chênh lệch nhiệt độ lớn, như dán nhãn khi chai còn ấm sau rót nóng rồi đưa ngay vào kho lạnh, là điều cần chạy thử trên đúng quy trình của dây chuyền.

Cả hai loại keo đều không phải nguyên nhân duy nhất — mép nhãn bong sớm trên dây chuyền tốc độ cao còn thường gặp ở lỗi ép chưa đủ áp lực hoặc chưa đủ thời gian ép, cùng logic đọc mặt bong ở kiểm tra mối dán đạt chưa.

Chai thủy tinh, chai nhựa PET, lon nhôm có cần khác loại keo không?

Ba vật liệu này khác nhau ở năng lượng bề mặt — yếu tố quyết định keo có thấm ướt và bám vào được hay không, cơ chế nêu ở cơ chế bám dính của keo là gì. Thủy tinh thường được xem là bề mặt dễ thấm ướt. Nhựa PET dùng cho chai nước ngọt khó hơn thủy tinh nhưng không khó như nhóm nhựa khó dán nêu ở vì sao nhựa PP, PE khó dán hơn nhựa khác, nhưng vẫn cần bề mặt sạch dầu tách khuôn còn sót.

Lon nhôm thường có lớp sơn hoặc vecni phủ ngoài trước khi in nhãn — bề mặt keo thật sự tiếp xúc là lớp sơn đó, không phải kim loại trần, đúng nhóm câu hỏi ở dán lên nền đã sơn, mạ hoặc có lớp phủ — mối dán mạnh tới đâu phụ thuộc lớp sơn đó bám vào lon tốt tới đâu, không chỉ phụ thuộc bản thân keo. Bảng tổng hợp keo theo từng cặp chất liệu chai và nhãn (giấy, OPP, PE) được gom lại ở Keo dán nhãn chai, lon — chọn theo chất liệu chai và nhãn.

Đọc dấu hiệu nhãn bong thế nào để biết đổi keo hay đổi quy trình?

Keoviet.vn có tài liệu kỹ thuật nào cho keo dán nhãn chai, lon?

TDS gốc hiện có chỉ là hai mã PUR CF-6290 (dán cạnh) và CF-6313 (bọc profile), phát hành 22/05/2023, thuộc ứng dụng khác điều kiện làm việc; chưa có TDS cho keo nóng chảy EVA hay keo gốc nước. Vì vậy không suy số liệu từ hai TDS đó sang ứng dụng này.

Nhãn tự dính (decal có sẵn keo, không cần bôi thêm keo) là loại vật liệu khác, không nằm trong lựa chọn giữa keo nóng chảy và keo nguội. Thùng, hộp giấy đựng chai lon là việc của keo dán bao bì carton, chia theo công đoạn như bồi, cán màng, dán hộp.